تبلیغات
روزها وسوزها - آوازبیات اصفهان
روزها وسوزها
یکشنبه 11 شهریور 1386

آوازبیات اصفهان

یکشنبه 11 شهریور 1386

من درمورد تحلیل دستگاهها و گوشه ها  از کتاب راه ورسم منزلها نوشته ی منصور اعظمی کیا الآن دو سال هست که کمک می گیریم و تا کنون فکر کنم دو دور کامل وجامع اون را مطالعه کردم وبراین باورم که تنها نواختن گوشه ها بدون داشتن شنا ختی علمی از اونها و وجه تسمیه یا نتهای شاهد وایست و گستره ی ملودی اونها وجایگاهشون در دستگاه وبطور مخصوص ردیف شاید آن لذت را نداشته باشه مثلا چرا اسم این گوشه جامه دان هستش وچرا دراین قسمت دستگاه یا آواز قرار داره خوب چنین شناختی درآینده بسیار بکار می آید به خصوص دربداهه نوازی که هنر یک نوازنده ی ایرتنی هستش درضمن آنچه را که خودم از این کتاب وآنچه هنگام نواختن گوشه ها یا کوک بدان دست پیدا کردم تحت عنوان نظراینجانب خودم اضافه کردم که ممکن است اشتباه باشد واگر چیزی درآن وجود داشت به اینجانب نیز بگویید تا تصحیح کنم وخودم هم ازاشتباه دربیایم.

نقل کتاب راه ورسم منزلها:ازآوازهایی که دستگاه همایون برای آن به منزله ی مادر محسوب می شود.فواصل گام اصفهان شباهت تام با گام کوچک(هم آهنگ) دارد.بیات اصفهان از درجه ی چهارم گام همایون شروع می شود نت شاهد آن همان شروع گام آن است یعنی درجه ی چهارم گام همایون ونت ایست آن درواقع حالتهای نیمه تمام ملودی درآمدرا نشان می دهدواین نت ایست درجه ی ششم گام بیات اصفهان است یا نت شاهد همایون.

نظراینجانب :آن چیزی که من درمورد نت ایست وشاهد در درآمد اصفهان خودم مشاهده کردم ودر حین اجرا به آن دست یافتم این است که شاهد همان نت دو است که بیشترین تکراررادارد ونت ایست همان نت لا است که تمام توقفهایم روی آن بود درفرودها هم اینگونه بود.

نقل کتاب راه ورسم منزلها:فواصل گام بیات اصفهان اینگونه است:

بین درجه ی اول تا دوم=یک پرده

بین درجه ی دوم تا سوم=نیم پرده

بین درجه ی سوم تا چهارم=یک پرده

بین درجه ی چهارم تا پنجم=یک پرده

بین درجه ی پنجم تا ششم=سه ربع پرده

بین درجه ی ششم تا هفتم=یک پرده وربع پرده

بین درجه ی هفتم تا هشتم=نیم پرده

نظراینجانب :به نمایش گام بیات اصفهان با توجه به گام همایون لا کرن با دقت نگاه کنید این را متوجه می شویدکه گام همایون ازسل آغاز شد وهمایون یک دستگاه مادر محسوب می شود می بینیم که اصفهان از درجه ی چهارم همایون آغازشد یعنی سل –لا- سی- دو پس شروع اصفهان از دو است که همان شاهدی است که ذکرشد پس درجه ی اول اصفهان دو است ودرجه ی دوم مسلما ر والاآخرپس بین درجه ی اول که دوبکاراست ودرجه ی دوم که ربکار است یک پرده فاصله است بین درجه ی دوم ربکار ودرجه ی سوم می بمل نیم پرده فاصله است چون می بمل نیم پرده پایین تر از می بکار است درجه سوم تا درجه ی چهارم یک پرده چون می دانیم درحالتی که همه ی نتها بکارهستند بین سی بکار ودوبکار نیم پرده وبین می بکار وفا بکار نیم پرده درهمه ی حالته فاصله وجود دارد دراین مورد درجه ی سوم که می بمل است ودرجه ی چهارم که فا بکار است چون می بمل شده دونیم پرده وجوددارد که می شود یک پرده بین درجه ی چهارم وپنجم یعنی فا بکار وسل بکار یک پرده بین درجه ی پنجم وششم که سل بکار ولا کرن است سه ربع پرده چون سل ولا بکار یک پرده است لا کرن ربع پرده بم تر از لا بکار است بین درجه ی ششم وهفتم یک پرده+یک ربع پرده چون بین لا کرن تا لا بکار ربع پرده وبین لا بکار وسی بکار یک پرده فاصله وجود دارد بین درجه ی هفتم تا هشتم که همان سی بکار ودو بکار است همانطور که در بالا ذکر شد همیشه نیم پرده فاصله وجود دارد.

مطلب بعدی درآمد وتعدادی ازگوشه های این آواز هستش.

تصاویر با موبایل ازروی کتاب گرفته شده وآپلود شده شاید ازنظر کیفیت مطلوب نباشه چون راهی دیگر نداشتم.